X’in teklif sistemiyle ilgili hazırlanan çarpıcı rapor, Türkiye’de dijital alanda yürütüldüğü öne sürülen operasyonu mercek altına aldı. Rapora nazaran Cumhur İttifakı’na yakın hesaplar görünmez hale getirilirken, muhalif içerikler algoritma dayanağıyla öne çıkarılıyor. Güvenlik açığı, bot ağları ve FETÖ kontaklarına ait dikkat çeken savlar, toplumsal medyadaki bilgi savaşını yine gündeme taşıdı. Araştırmada, X’in 2023 yılında açık kaynak haline getirdiği teklif algoritmasında tespit edilen CVE-2023-29218 kodlu güvenlik açığının kritik rol oynadığı öne sürüldü. Kelam konusu açığın koordineli bot ağları tarafından kullanılarak belli hesapların toplu şikayet, sessize alma ve engelleme formülleriyle görünmez hale getirilebildiği belirtildi.
Rapora nazaran gaye alınan hesaplar kapatılmadan etkisiz hale getiriliyor. Bot hesaplar evvel amaç profilleri takip ediyor, akabinde toplu biçimde takipten çıkıyor. Sonrasında ise koordineli şikayet ve engelleme süreçleri devreye sokuluyor. Böylelikle hesapların algoritmadaki görünürlüğü önemli biçimde düşürülüyor. Bu formül kamuoyunda ‘gölge ban’ olarak bilinen uygulamayla ilişkilendiriliyor. Araştırmada, bu düzeneğin bilhassa Cumhur İttifakı’na dayanak veren hesaplara karşı kullanıldığı ortaya çıktı.
ÖNE ÇIKAN ÖRNEK CEMİL ÇİÇEK HESABI! Kullanıcı birden fazla vakit rastgele bir yaptırımla karşılaştığını fark etmese de, içerikleri görünmez hale geliyor ve etkileşim kapasitesi önemli ölçüde zayıflıyor. ‘Türkiye Suriye’ye 7 bin polis aracı bağışladı’ tezi, bu sistemin en çarpıcı örneği oldu. Resmi desteği olmayan bu içerik, X algoritması tarafından süratle yayıldı ve 7 milyonun üzerinde görüntülenme aldı. Sonradan yapılan düzeltme tweeti ise sadece 211.000 sefer görüntülendi. Psikolojide ‘truth effect’ (gerçeklik etkisi) olarak bilinen olgu, tekrarlanan bilginin vakitle gerçek kabul edilmesi manasına gelir. X algoritması bu etkiyi yapısal olarak besliyor yani yanlış içerikler daima öne çıkarılarak zihinlere yerleşiyor, hükümeti maksat alan palavralar gerçekmiş üzere algılanıyor.
‘SANA ÖZEL’ AKIŞ İLE ALGORTİMA KISKACI Raporun en dikkat çeken kısımlarından biri ise X’in ‘Sana Özel’ akışına ait bulgular oldu. Araştırma kapsamında oluşturulan yeni hesaplarda, kullanıcıların rastgele bir siyasi tercih belirtmemesine karşın önerilen içeriklerin büyük kısmının muhalif görüşlerden oluştuğu öne sürüldü. Çalışmada, sırf iktidar yanlısı siyasetçi, gazeteci ve kurumları takip eden test hesaplarının dahi akışlarında ağır halde muhalif içeriklerle karşılaştığı belirtildi. Araştırmacılar bunun şahsileştirmeden çok yönlendirme tesiri oluşturduğunu savundu.
ÖFKE VE KUTUPLAŞTIRMA İÇERİKLERİ ÖN PLANA ÇIKARILIYOR Raporda algoritmanın doğruluktan çok etkileşimi ödüllendirdiği de öne sürüldü. Örnek olarak, ‘Türkiye Suriye’ye 7 bin polis aracı bağışladı’ tezinin 7 milyonun üzerinde görüntülenme aldığı, daha sonra yapılan düzeltmenin ise sırf 211 bin şahsa ulaştığı tabir edildi. Araştırmaya nazaran sistem, öfke ve kutuplaşma oluşturan içerikleri daha fazla öne çıkarırken, düzeltme ve teyit içerikleri birebir erişime ulaşamıyor.
Raporda, dijital operasyonların gerisinde FETÖ yapılanmasının bulunduğu öne sürülürken, örgütün geçmişteki CIA ilişkilerine ait çeşitli evrak ve argümanlara da yer verildi. 1991 tarihli MİT raporları, eski istihbarat yetkililerinin açıklamaları ve WikiLeaks evrakları örnek gösterilerek FETÖ’nün milletlerarası kontakları ve operasyonu bir kere daha gündeme geldi.
‘TÜRKİYE’NİN BİLGİ EGEMENLİĞİ GAYE ALINIYOR’ Yaşananların sadece teknik bir güvenlik açığı sorunu olmadığı vurgulandı. Algoritmik yönlendirme, koordineli bot faaliyetleri ve dezenformasyon ağlarının birlikte kıymetlendirilmesi gerektiği belirtilirken, Türkiye’nin dijital bilgi ekosisteminin ve bilgi egemenliğinin amaç alındığı savunuldu.
PEKİ BU DİJİTAL KUŞATMAYA KARŞI NE YAPMALI? X’in teklif sistemi, kullanıcının bir gönderiye verdiği reaksiyonun olumlu mu olumsuz mu olduğunu anlayacak formda geliştirilmeli. Algoritma dizayncıları, etkileşimin niteliğini anlayacak sinyaller üzerinde çalışmalı. Her etkileşimi körü körüne ‘beğeni’ sayan sistem, FETÖ üzere aktörlerin eline güçlü bir silah veriyor.
X, bu açığı ‘tasarım kararı’ olarak savunuyor. Ancak koordineli bot akınlarına kapı açan bu tasarım hem kullanıcıları hem bilgi ekosistemini hem de demokratik süreci tehdit ediyor. Türkiye, bu açığın kendi vatandaşlarına karşı kullanıldığını dokümanlarla ortaya koyarak memleketler arası platformlarda hesap sorabilir.
Kaynak: Haber Merkezi
02:00
News
