Aralarında Filistinli ve milletlerarası sivil toplum kuruluşları ile akademisyenlerin de bulunduğu 140’dan fazla kişi ve kurum, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han hakkında yürütülen disiplin sürecinin adil yargılanma prensiplerini ihlal ettiğini ve Mahkeme’nin bağımsızlığını siyasi baskılara açık hale getirdiğini öne sürerek Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörlerine acil davette bulundu.
Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) ve Filistin İnsan Hakları Örgütleri Konseyi (PHROC) öncülüğünde kaleme alınan davet mektubu, İşgal Altındaki Filistin Topraklarında İnsan Hakları Durumu Özel Raportörü Francesca Albanese, Yargıç ve Avukatların Bağımsızlığı Özel Raportörü Margaret Satterthwaite’in de aralarında bulunduğu çok sayıda özel raportöre 21 Temmuz’da iletildi.
Aralarında Filistinli ve milletlerarası sivil toplum kuruluşları ile akademisyenlerin de bulunduğu 140’dan fazla kişi ve kurumun imzaladığı mektupta, UCM Taraf Devletler Meclisi (ASP) Bürosunun Han hakkındaki disiplin sürecinin siyasi bir referanduma dönüştürüldüğü savunuldu.
İmzacıların Han hakkındaki tezlerin doğruluğu ya da yanlışlığı konusunda taraf olmadığı belirtilen mektupta, disiplin sürecindeki hak ihlallerinin Mahkeme’yi hukukun üstünlüğü prensibinden önemli sapmalara açık hale getirdiği vurgulandı.
Mektupta, Mayıs 2024’te UCM’nin Bağımsız Denetim Mekanizmasının (IOM) Han’a yönelik cinsel taciz tezlerinden haberdar edilmesiyle başlayan süreçte, Roma Statüsü’nün 112. maddesi kapsamındaki şikayet sisteminin terk edilmesi ve statüde desteği bulunmayan bir düzenlemeyle BM İç Denetim Hizmetleri Ofisine (OIOS) devredilmesi eleştirildi.
OIOS’un disiplin soruşturmalarında “makul kuşkunun ötesinde kanıt” standardı yerine daha düşük bir eşik olan “açık ve ikna edici kanıt” standardını uyguladığına, halbuki UCM’nin bağlı olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü İdari Mahkemesinin (ILOAT) daha yüksek bir delil standardı aradığına vurgu yapılan mektupta, Aralık 2025’te UCM’deki yetkililerin soruşturulması ve vazifeden alınmasına ait metot kurallarında değişikliğe gidildiği hatırlatıldı.
Bağımsız yargıçlar, Han aleyhindeki delilleri yetersiz buldu
Mektupta, OIOS raporunu türel açıdan pahalandırmak üzere, eski Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıcı ve Belçika Danıştayı Yargıcı Paul Lemmens, eski Jamaika İstinaf Mahkemesi Başkanı Seymour Panton ve Güney Afrika Anayasa Mahkemesi Yargıcı Leona Theron’dan oluşan bağımsız bir yargıçlar panelinin üç ay süren çalışma sonucunda hazırladığı raporda, Kerim Han’ın misyonu berbata kullanma yahut önemli suistimal oluşturduğuna dair kâfi ispat bulunmadığını oybirliğiyle tespit ettiği belirtildi.
Mektupta, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 13 Temmuz’da UCM’ye karşı “kapsamlı bir kampanya” başlattığını açıkladığına, Han’ın İsrail’in Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant için tutuklama talebinde bulunması sebebiyle ABD’nin 14203 sayılı kararnamesi kapsamında yaptırım uyguladığına ve hem Han’ın hem de selefi Fatou Bensouda’nın İsrail’den tehdit aldıklarını bildirdiklerine dikkati çekilirken, Başsavcının misyondan alınması durumunda bunun İsrail ve müttefiklerince istismar edilme riskini gözler önüne serdiği savunuldu.
ASP’nin bugün, 24 Temmuz’da disiplin sürecine ait oylama yapacağı hatırlatılan mektupta, alınacak kararın “bağımsız” Başsavcı kavramının manasını şekillendireceği vurgulandı.
Mektupta, BM özel raportörlerinden, UCM’nin ve Başsavcılığın bağımsızlığının korunması, devletlerin soykırımı tedbire ve Cenevre Sözleşmeleri’ne uyma yükümlülüklerinin hatırlatılması, İsrail’in işgal siyasetlerine ait Uluslararası Adalet Divanı (UAD) müşavere görüşü doğrultusunda Filistin halkının kendi yazgısını tayin hakkının desteklenmesi ve milletlerarası adalet süreçlerinin siyasallaşmadan korunması talep edildi.
Kerim Han hakkındaki iddialar
UCM Başsavcısı Kerim Han, Mayıs 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant için tutuklama buyruğu talebinde bulunduktan sonra kendisine yönelik cinsel taciz savlarının ortaya atılmasının akabinde Mayıs 2025’te istekli olarak müsaadeye ayrılmıştı.
Mart 2026’da UCM tarafından görevlendirilen üç yargıçtan oluşan bağımsız bir heyet, BM soruşturmasının Han hakkında “görevi suistimal yahut ihlal tespit etmediği” sonucuna varmıştı.
Üç yargıçtan oluşan bağımsız bir heyetin raporuna rağmen UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu, 8 Haziran’da yaptığı toplantıda, Han’ın misyonunun sonunu belirlemek üzere mahkemeyi kuran 125 taraf devletten oluşan Meclisin 24 Temmuz’da özel oturum yapacağı ve Başsavcı Han hakkındaki disiplin süreçleri için nitelikli çoğunlukla karar alınacağı kaydedildi.
Kaynak: AA
02:00
News
